Świat DDA: Życie w skrajnościach – uległość lub agresja. Skutki braku zdrowej asertywności

Czas czytania artykułu: 2 minuty

DDA i asertywność

Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) to osoby, które wychowywały się w rodzinach z problemem alkoholowym. Środowisko pełne napięcia, chaosu emocjonalnego i braku przewidywalności kształtuje w nich schematy myślenia i zachowań, które w dorosłości mogą przynosić cierpienie i trudności w relacjach międzyludzkich. Jednym z najbardziej destrukcyjnych mechanizmów, które można zobaczyć podczas kontaktów z DDA, jest życie w skrajnościach: uległość lub agresja. Oba te bieguny są próbą radzenia sobie z brakiem zdrowej asertywności, której dzieci z rodzin dysfunkcyjnych nie miały szansy nauczyć się w bezpieczny sposób.

Korzenie braku asertywności u DDA

W rodzinie alkoholowej granice są zamazane, a potrzeby dziecka często ignorowane. DDA uczą się, że ich emocje nie są ważne, że muszą „dopasować się”, aby przetrwać. Takie wychowanie może prowadzić do dwóch skrajnych postaw:

• Uległości – podporządkowywania się, rezygnowania z siebie, unikania konfliktów za wszelką cenę.
• Agresji – wybuchów złości, kontroli, prób narzucania swojego zdania jako formy obrony przed zranieniem.

To, która forma dominuje, często zależy od osobowości, płci, a także od roli przyjętej w dzieciństwie (np. bohater rodzinny vs. buntownik).

Skutki uległości w życiu DDA

Uległość często bywa mylona przez DDA z „grzecznością” lub „pokorą”, ale w rzeczywistości to zaprzeczenie własnych potrzeb i praw. Skutki:

• Niska samoocena – osoba DDA nie czuje, że ma prawo do swojego zdania.
• Wypalenie emocjonalne – ciągłe spełnianie oczekiwań innych prowadzi do utraty kontaktu ze sobą.
• Zależność emocjonalna – DDA często uzależniają się od opinii i aprobaty innych ludzi.
• Trudności w stawianiu granic – co może prowadzić do wykorzystywania w relacjach osobistych i zawodowych.

Skutki agresji u osoby z DDA

Z kolei postawa agresywna jest często reakcją obronną – skumulowany lęk i złość z dzieciństwa znajdują ujście w ataku. Skutki:

• Problemy w relacjach – partnerzy, współpracownicy czy przyjaciele odsuwają się w obawie przed wybuchami złości.
• Poczucie winy po atakach – prowadzi do wewnętrznych konfliktów i dalszego napięcia.
• Samotność – osoby agresywne często nie rozumieją, dlaczego ludzie ich unikają.
• Poczucie bycia niezrozumianym – wynikające z braku autentycznego dialogu.

Czym jest asertywność i dlaczego jest tak ważna?

Asertywność to umiejętność wyrażania własnych myśli, uczuć i potrzeb w sposób bezpośredni, uczciwy i szanujący granice innych.

Dla DDA oznacza to:

• nauczenie się mówienia „nie” bez poczucia winy,
• umiejętność proszenia o pomoc,
• wyrażanie niezadowolenia bez agresji,
• stawianie zdrowych granic.

Jak DDA może uczyć się asertywności?

• Wsparcie psychologiczne – konsultacje z psychologiem lub psychoterapeutą
• Terapia indywidualna lub grupowa – pozwala na zrozumienie schematów i ich przepracowanie.
• Treningi asertywności – ćwiczenia praktyczne z zakresu komunikacji i asertywności.
• Program 12 Kroków DDA – wspólnotowe wsparcie i głęboka praca nad sobą.
• Mitingi DDA – uczenie się mówienia o swoich myślach, emocjach, decyzjach i granicach
• Dziennik uczuć i potrzeb – rozwijanie samoświadomości.
• Kontakt z emocjami – codzienna nauka rozpoznawania i nazywania uczuć to podstawa asertywnej komunikacji.

Brak asertywności u Dorosłych Dzieci Alkoholików to nie wyrok, ale efekt głębokich ran emocjonalnych z dzieciństwa. Życie w skrajnościach – uległości lub agresji – jest próbą poradzenia sobie z rzeczywistością, która kiedyś była zbyt bolesna, by ją unieść. Dobra wiadomość jest taka, że asertywność można się nauczyć. To długi proces, który wymaga odwagi, cierpliwości i wsparcia, ale dzięki niemu możliwe jest życie w harmonii – z sobą i z innymi.

Praktyczna sugestia: Jeśli jesteś osobą z syndromem DDA i odnajdujesz się w tym opisie – nie jesteś sam. Pomoc jest dostępna, a zmiana możliwa.

Uwaga: Artykuł powstał w celach edukacyjno-informacyjnych. Przeczytanie tego artykułu nie zastępuje profesjonalnej konsultacji ze specjalistą z dziedziny pomocy psychoterapeutycznej osobom z syndromem DDA/DDD.